تبريز

بازار تبريز در دوره سلجوقي احداث شده است، بزرگ‌ترين بازار سرپوشيده آجري جهان و يكي از شاهكارهاي معماري ايراني است. بازار تبريز در سال ۱۱۹۳ هجري قمري بر اثر زلزله با خاك يكسان شد، اما طولي نكشيد كه به همت مردم شهر بازسازي شد. موقعيت اين بنا در خيابان جمهوري در نزديكي هتل بهبود تبريز و هتل آپارتمان ارس تبريز مي باشد. شهر تبريز به دليل قرار گرفتن در مسير جاده ابريشم از ديرباز مركز مبادله كالا ميان خاور دور و اروپا بوده‌ و وصف بازار‌هاي آن در خاطرات بسياري از بازرگانان و جهانگردان آمده است عواملي مانند سبك معماري بازار، آرايش مغازه ها، كثرت تيمچه ها، كاروان سراها، دالان ها، راسته ها و همچنين انواع مشاغل و حرفه ها، وجود تعداد بسياري مدرسه و مسجد كه عمدتاً از سابقه تاريخي برخوردارند، اين بازار را به نمونه عالي مجهز تجارت، كسب و زندگي اسلامي و شرقي تبديل كرده است. پيش‌تر يكي از اركان‌هاي اصلي و اساسي بازار تبريز، ارامنه بودند؛ به طوري كه يكي از گردشگران فرانسوي از جايگاه ويژه و ممتاز مغازه‌هاي آن‌ها در اين بازار در تجارت با تاجران روس خبر داده ‌است. ارامنه داد و ستد بسياري با اروپاييان داشتند؛ به گونه‌اي كه ارامنهٔ گرجستان براي نخستين‌بار كالاهاي انگليسي را از استانبول خريداري كرده و وارد مناطق شمالي ايران كردند.

مسجد جهان شاه يا مسجد كبود تبريز (گؤي مسجد)  به دستور ابوالمظفر جهانشاه بن قره يوسف كه از سلسله تركمان قره قويونلو بنا شده است. اين بنا از شاهكارهاي هنر معماري اسلامي و ملقب به فيروزه جهان اسلام است و با كاشي‌هاي معرق فيروزه‌اي و لاجوردي با انواع خطوط ثلث، نستعليق، نسخ و طرح‌هاي بديع مهندسي و اسليمي تزئين شده است. گنبد آجري مسجد كبود از بزرگترين ساخته‌هاي آجري معماران اسلامي قرن نهم هجري است كه ادامه معماري عصر ايلخاني به حساب مي‌آيد. موقعيت اين بنا در خيابان امام مابين ميدان ساعت و چهارراه شهيد بهشتي (منصور) در نزديكي هتل بين المللي تبريز مي باشد. موزه شهريار در خانه سابق استاد" شهريار" شاعر شهير ايران، در خيابان ارتش تبريز قرار دارد. هتل پتروشيمي تبريز در نزديكي موزه استاد شهريار قرار دارد. موزه شهريار از طرف شهرداري تبريز به موزه تبديل شد. در موزه شهريار مجموعه آثار هنري و ادبي و لوازم شخصي شهريار به نمايش در آمده است. بزرگ ترين اثر استاد، كليات ارزشمند ديوان اشعار او به زبان پارسي و بخشي از آن به زبان تركي آذري است. معروف ترين بخش از اين آثار شهريار،"كتاب حيدر بابايه سلام"است.

ائل گؤلي (ائل گلي) يا شاه ‌گلي يكي از مهم ‌ترين گردشگاه ‌هاي شهر تبريز است كه در جنوب شرق آن و در ۷ كيلومتري مركز شهر واقع شده ‌است. شاه گولي به معني “استخر شاه” ترجمه شده است. گول در زبان تركي به معني استخر مي ‎باشد. احداث بناي اوليه اين آبگير را به زمان پادشاهان آق قويونلو و توسعه آن را به زمان صفويه نسبت مي‎ دهند. همچنين از ضلع جنوبي درياچه تا مركز آن و محل كاخ ائل‌گلي، خياباني كشيده شده كه عمارت كلاه‌ فرنگي را به ‌صورت يك شبه‌جزيره درآورده ‌است. هتل پارس تبريز در كنار پارك ائل گؤلي قرار دارد. عمارت كلاه ‌فرهنگي هشت‌ ضلعي موجود در مركز درياچه ايل ‌گلي كه به كاخ ايل‌ گلي شهرت دارد، امروزه به ‌صورت يك تالار پذيرايي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين بنا پيش‌تر يك ساختمان يك‌ طبقه خشتي و فرسوده بود. شهرداري تبريز در سال ۱۳۴۶ خورشيدي ساختمان پيشين را تخريب و عمارت دوطبقه جديد و مقاومي در محل آن احداث كرد. مقبره دو كمال تبريز آرامگاه كمال‌الدين بهزاد و كمال‌الدين مسعود خجندي مي‌باشد كه در محله بيلانكوه شهر تبريز قرار دارد.كمال‌الدين بهزاد نقاش و نگارگر (مينياتوريست) چيره‌دست ايراني قرن دهم هجري قمري و نگارگر مكتب هرات است. وي در دربار سلطان حسين بايقرا و نزد امير عليشير نوايي در هرات تقرب يافت و بعد از استيلاي شاه اسماعيل اول صفوي بر ازبكان، همراه وي به تبريز آمد و در دوره شاه تهماسب صفوي نيز در تبريز با احترام زيست و در آنجا درگذشت.كمال‌الدين مسعود خجندي از شعراي معروف قرن هشتم و نهم هجري قمري است كه بعد از تشرف به حج، در تبريز سكني گزيد و تحت حمايت سلطان جلاير قرار گرفت. از آنجا كه سلطان حسين جلايري يكي از ارادتمندان كمال‌الدين خجندي محسوب مي‌شد، در محله بيلانكوه باغچه‌اي را به شيخ هديه كرد و در آنجا خانقاهي براي وي بنا نمود و از اين زمان باغ مذكور به «باغ كمال» مشهور شد. هتل شهريار تبريز در نزديكي اين آرامگاه قرار گرفته است.

تبريز اولين پايتخت ايران جديد در دوره صفويه شد .نزديكي تبريز به مرز ايران و عثماني موجب شد كه اين شهر در برابر تهديدات عثماني آسيب پذير شود به طوريكه چندين بار به تصرف عثمانيان درآمد تا اينكه شاه طهماسب صفوي تصميم به انتقال پايتخت به قزوين گرفت. تبريز در دوره قاجار لقب تاريخي دارالسلطنه را گرفت و وليعهدهاي متعدد سلسله قاجار در اين شهر اقامت مي‌گزيدند. در تبريز امكان رزرو هتل تبريز وجود دارد. زبان مردم تبريز همانند ديگر شهرهاي منطقه آذربايجان، تركي آذربايجاني است.براساس نوشته‌هاي مورخان و جهان‌گردان در سده‌هاي بعد از اسلام، تبريز نه تنها از شهر‌هاي مهم و معتبر آذربايجان، بلكه از شهرهاي مهم كشور نيز بوده ‌است. عبور جاده ابريشم از نزديكي آن موجب شكوفايي اقتصادي و فرهنگي گرديده و ارتباطات سياسي، اقتصادي و فرهنگي موجبات تغيير و تحول فرهنگ، تمدن و آداب و رسوم مردم اين سرزمين گرديده و مقدمات ايجاد بسياري از علوم، مكاتب، موسسات، هتل تبريز و نهادهاي مدني براي اولين‌بار در كشور را به ارمغان آورده ‌است و نام شهر تبريز را به‌عنوان «شهر اولين‏ها» در كشور بلند كرده ‌است. هتل هاي تبريز در تمام فصول آمادگي پذيرش گردشگران از سراسر كشور و جهان را دارد.